الآخوند الخراساني ( مترجم وشارح : مهركش احسان )

303

غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى )

معنى من معانيه 1 ) فاذا قيل . . . و التثنيه و الجمع 2 ) فى الاعلام انما هو 3 ) . . . 1 ) لفظ [ اعتراض به جناب آخوند ] 2 ) اين قسمت از عبارت اعتراض به آقاى آخوند مىباشد : ممكن است كسى بگويد شما گفتيد كه تثنيه و جمع دلالت بر دو معنى يا چند معنى از معانى متعدد ندارد بلكه دلالت بر دو معنى يا چند معنى از يك معناى واحد دارد حال اگر اين چنين باشد بايد در اعلامه شخصيه نيز همين مطلب جريان داشت باشد يعنى زيدان و زيدون دلالت بر دو زيد يا چند زيد از يك معنى داشته باشد در حالى كه اين چنين نيست بلكه زيدان يا زيدون دلالت بر چند معنى دارد يعنى وقتى مىگوئيم زيدان منظورمان دو نفر زيد بن على كه معناى موضوع له واحدى دارد نمىباشد ، بلكه منظورمان از زيدان دو فرد از دو معناى مختلف مىباشد يعنى زيد بن على و زيد بن حسن مدنظر ما مىباشد پس زيدان و زيدون دلالت بر فردين و افراد از چند معنى دارد نه معناى واحد و مشكل قبلى در اينجا وجود ندارد حال اگر چنين مطلبى در اعلام شخصيه درست باشد بايد در بقيه تثنيه‌ها و جمع‌ها نيز جريان داشته باشد . [ جواب اعتراض وارد شده ] 3 ) جواب اين اعتراض : مرحوم آقاى آخوند مىفرمايند تثنيه و جمع در اعلام شخصيه حقيقى نبوده بلكه تأويلى و مجازى مىباشند زيرا تثنيه و يا جمع حقيقى در جاى است كه تثنيه و جمع بر دو فرد يا چند فرد از يك معنى و ماهيت دلالت كند در حالى كه در اينجا تثنيه و جمع بر دو فرد يا چند فرد از يك معنى دلالت ندارد بلكه بر دو فرد يا چند فرد از چند معنى دلالت دارد يعنى زيدان بر زيد بن على و زيد بن حسن دلالت مىكند و همان‌طور كه